سفری به زیباترین باغ های جهان: راهنمای جامع - راوه بلاگ

برای دریافت مشاوره و خدمات تخصصی گردشگری و سفر به سراسر دنیا با bestcanadatours.com مجری مستقیم تورهای مسافرتی و گردشگری همراه باشید.

باغ‌های گل و رنگ: جشنواره‌ای از زیبایی‌های طبیعت

برخی از باغ‌ها به خاطر نمایش خیره‌کننده گل‌های فصلی خود شهرت جهانی دارند. این باغ‌ها با تنوع رنگ و عطر، تجربه‌ای بی‌نظیر برای بازدیدکنندگان فراهم می‌کنند.

• باغ کوکنهوف (Keukenhof)، هلند: این باغ که به «باغ اروپا» نیز شهرت دارد، یکی از بزرگ‌ترین و زیباترین باغ‌های گل جهان به شمار می‌آید. تاریخچه این باغ به قرن پانزدهم میلادی بازمی‌گردد، زمانی که این اراضی به عنوان شکارگاه و «باغ آشپزخانه» (به هلندی: Keukenhof) برای قلعه تایلینگن، محل سکونت کنتس ژاکلین باواریا، استفاده می‌شد و در آن گیاهان خوراکی و دارویی کشت می‌کردند. در سال 1857، معماران منظر، یان دیوید زوخر و پسرش لوئی پل زوخر، که طراحان واندل‌پارک آمستردام نیز بودند، باغ را به سبک انگلیسی طراحی کردند که شالوده باغ امروزی را تشکیل داد. ایده تبدیل کوکنهوف به یک نمایشگاه گل در سال 1949 توسط گروهی از تولیدکنندگان و صادرکنندگان پیاز گل شکل گرفت و اولین نمایشگاه در سال 1950 برای عموم افتتاح شد. امروزه این باغ 32 هکتاری، هر بهار با کاشت دستی حدود 7 میلیون پیاز گل، از جمله 800 نوع گل لاله، به یک تابلوی نقاشی زنده تبدیل می‌شود. این باغ تنها برای هشت هفته، از اواخر مارس تا اواسط می، باز است و سالانه صدها هزار بازدیدکننده را به خود جذب می‌کند.

  • اهمیت فرهنگی و اقتصادی گل لاله: گل لاله که خاستگاه اصلی آن آسیای مرکزی است، در قرن شانزدهم از طریق ترکیه به هلند راه یافت و به سرعت به نمادی از ثروت و جایگاه اجتماعی تبدیل شد. در قرن هفدهم، این محبوبیت منجر به پدیده‌ای به نام «جنون گل لاله» (Tulip Mania) شد که به عنوان اولین حباب اقتصادی ثبت‌شده در تاریخ شناخته می‌شود. امروزه هلند بزرگترین تولیدکننده و صادرکننده گل لاله در جهان است و کوکنهوف به عنوان ویترین و قلب تپنده این صنعت، نقش حیاتی در اقتصاد و گردشگری این کشور ایفا می‌کند.

• باغ بوچارت (The Butchart Gardens)، کانادا: این مجموعه باغ‌های شگفت‌انگیز در بریتیش کلمبیا، نمونه‌ای برجسته از احیای یک فضای صنعتی و پیروزی زیبایی بر تخریب است. این مکان که زمانی یک معدن سنگ آهک متعلق به رابرت بوچارت، از پیشگامان صنعت سیمان بود، توسط همسرش، جنی بوچارت، بهشتی با مساحت بیش از 55 هکتار تبدیل شد. پس از اتمام بهره‌برداری از معدن در سال 1909، خانم بوچارت تصمیم گرفت گودال متروک را به یک باغ زیبا تبدیل کند. طی یک دوره ده‌ساله، چندین تن خاک حاصلخیز با استفاده از اسب و گاری به داخل گودال حمل شد تا اولین و اصلی‌ترین بخش مجموعه، یعنی «باغ فرورفته» (Sunken Garden)، خلق شود. امروزه این باغ که یک سایت تاریخی ملی کانادا محسوب می‌شود، با داشتن 900 گونه گیاهی و 26 گلخانه، در تمام فصول سال سرزنده است و سالانه نزدیک به یک میلیون بازدیدکننده را به خود جذب می‌کند.

• باغ گرمسیری نانگ نوچ (Nong Nooch)، تایلند: این پارک شگفت‌انگیز با مساحت حدود 600 هکتار در استان چونبوری تایلند، یکی از ده باغ زیبای جهان لقب گرفته است. داستان آن در سال 1954 آغاز شد، زمانی که آقای پیسیت و خانم نانگ نوچ تانساچا این زمین را برای ایجاد مزرعه‌ای جهت کشت میوه‌های محلی مانند انبه و پرتقال خریداری کردند. اما پس از سفرهای خارجی خانم نانگ نوچ و الهام گرفتن از باغ‌های مشهور جهان، این طرح به ایجاد یک باغ گرمسیری با گل‌ها و گیاهان زینتی تغییر یافت. این باغ سرانجام در سال 1980 به روی عموم گشوده شد و امروزه روزانه پذیرای بیش از 5000 گردشگر است.

  • تلفیق طراحی و فرهنگ: شهرت نانگ نوچ به دلیل ترکیب منحصربه‌فرد سبک‌های مختلف باغ‌سازی است. در کنار خانه‌های سنتی تایلندی، بازدیدکنندگان می‌توانند در باغ‌هایی با طراحی اروپایی قدم بزنند. باغ فرانسوی آن با الهام از باغ‌های ورسای، طراحی متقارن و زیبایی دارد. باغ‌های موضوعی دیگری مانند باغ ایتالیایی، باغ کاکتوس، ماکتی از استون‌هنج و دره دایناسورها نیز بر جذابیت آن افزوده‌اند. یک پل آسمان (Skywalk) به طول 3 کیلومتر نیز چشم‌اندازهای وسیعی از باغ را به نمایش می‌گذارد.
  • مجموعه‌های گیاهی و نمایش‌های فرهنگی: این باغ دارای یکی از بزرگترین مجموعه‌های سیکاد (Cycad) در جهان است و نقش مهمی در حفاظت از این گونه‌های باستانی و در حال انقراض ایفا می‌کند. همچنین با بیش از 650 گونه ارکیده، بهشتی برای علاقه‌مندان به این گل است. جذابیت این باغ با نمایش‌های فرهنگی روزانه، شامل رقص‌های سنتی تایلندی، هنرهای رزمی (موی تای) و نمایش‌های محبوب فیل‌ها، دوچندان می‌شود.

باغ‌های تاریخی و سلطنتی: شکوه و عظمت در گذر زمان

این باغ‌ها که اغلب به دستور پادشاهان و اشراف ساخته شده‌اند، بازتابی از قدرت، ثروت و سبک‌های هنری دوران خود هستند.

• باغ‌های ورسای (Gardens of Versailles)، فرانسه: این باغ‌ها که در قرن هفدهم به دستور لویی چهاردهم و توسط معمار منظر برجسته، آندره لونوتر، طراحی شدند، نمونه‌ای کامل از باغ‌سازی به سبک رسمی فرانسوی هستند. این سبک که بر تسلط انسان بر طبیعت تأکید دارد، تحت تأثیر اصول باغ‌سازی رنسانس ایتالیا، به ویژه ویلا دِسته، قرار داشت. این مجموعه با مساحتی حدود 800 هکتار، با تقارن، چشم‌اندازهای بی‌کران، مجسمه‌ها و آب‌نماهای باشکوه، برای به نمایش گذاشتن قدرت و کنترل انسان بر طبیعت طراحی شده است.

  • کانال بزرگ (Grand Canal): این کانال صلیبی‌شکل با طول بیش از 1.6 کیلومتر، یکی از شاهکارهای طراحی لونوتر است که چشم‌اندازی بی‌نهایت و باشکوه ایجاد می‌کند. در دوران لویی چهاردهم، از این کانال برای قایق‌سواری و نمایش‌های دریایی جهت قدرت‌نمایی نیروی دریایی فرانسه استفاده می‌شد.
  • نارنجستان (Orangerie): این بخش که در زیر ایوان اصلی کاخ قرار دارد، برای نگهداری درختان مرکبات (پرتقال، لیمو و نارنج) و دیگر گیاهان مدیترانه‌ای در طول زمستان‌های سرد طراحی شده بود. این درختان در تابستان به فضای باز منتقل می‌شدند و علاوه بر کاربری عملی، نمادی از ثروت و توانایی دربار در پرورش گیاهان کمیاب بودند.

• باغ‌های ویلا دِسته (Villa d'Este)، ایتالیا: تئاتر آب در قلب رنسانس: این باغ که در سال 2001 در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد، یکی از برجسته‌ترین نمونه‌های «باغ عجایب» (giardini delle meraviglie) در دوره رنسانس ایتالیا است. این مجموعه به دستور کاردینال ایپولیتو دوم دِسته در اواسط قرن شانزدهم (حدود 1550) توسط معمار برجسته، پیرو لیگوریو، طراحی شد تا نمایشی از قدرت خاندان دِسته و شکوه روم باستان باشد.

  • مهندسی مبتکرانه آب: عنصر محوری و شگفت‌انگیز این باغ، آب است. مهندسان با مهار آب رودخانه آنیِنه و هدایت آن از طریق کانال‌های زیرزمینی به طول تقریبی یک کیلومتر، توانستند تنها با نیروی گرانش و بدون هیچ پمپ مکانیکی، یک تئاتر آبی پویا خلق کنند. این سیستم بیش از 50 فواره، 64 آبشار و 220 حوضچه را تغذیه می‌کند و سمفونی دائمی از صدا و حرکت را به وجود می‌آورد.
  • فواره‌های نمادین:
    • کوچه صد فواره (Viale delle Cento Fontane): این پیاده‌راه 100 متری، با حدود سیصد دهانه آب در سه کانال موازی، یک دیوار متحرک و زنده از آب ایجاد می‌کند. دهانه‌ها به شکل‌های نمادینی چون عقاب (نشان خاندان دِسته) و زنبق طراحی شده‌اند و نقش‌برجسته‌هایی از کتاب «دگردیسی‌ها» اثر اوید، این مسیر را تزئین کرده‌اند.
    • فواره ارگ (Fontana dell'Organo): این شاهکار مهندسی هیدرولیک، یک ارگ آبی است که با استفاده از فشار آب، هوا را به درون لوله‌ها هدایت کرده و ملودی‌های واقعی تولید می‌کند. این مکانیزم پیچیده، اوج دانش فنی دوره رنسانس را به نمایش می‌گذاشت.
  • تأثیرگذاری: ویلا دِسته با تراس‌بندی‌های باشکوه و استفاده دراماتیک از آب، به الگویی برای باغ‌سازی در سراسر اروپا، از جمله باغ‌های ورسای، تبدیل شد.

• کاخ الحمرا و باغ‌های خنرالیفه (Alhambra and Generalife)، اسپانیا: این مجموعه کاخ و باغ در گرانادای اسپانیا، شاهکار معماری و باغ‌سازی دودمان نصریون (آخرین سلسله مسلمان اسپانیا) و نمونه‌ای ممتاز از سبک موریش (اسلامی-اسپانیایی) است. این باغ‌ها که تحت تأثیر باغ‌های ایرانی طراحی شده‌اند، برای خلق تصویری زمینی از بهشت ساخته شده‌اند.

  • فلسفه بهشت زمینی: طراحی این باغ‌ها عمیقاً با باورهای اسلامی و توصیفات قرآن از بهشت گره خورده است. آب به عنوان کمیاب‌ترین عنصر، نماد زندگی، پاکی و رحمت الهی است و حضور محوری دارد. صدای آرامش‌بخش جویبارها و فواره‌ها و بازتاب نور در حوض‌ها، فضایی روحانی ایجاد می‌کند.
  • عناصر کلیدی طراحی: «حیاط جوی آب» (Patio de la Acequia) قلب خنرالیفه است؛ یک حیاط مستطیل‌شکل که کانالی باریک با فواره‌های متعدد از میان آن می‌گذرد. این طرح که نمونه‌ای از چهارباغ ایرانی است، نمادی از چهار رود بهشتی (آب، شیر، عسل و شراب) محسوب می‌شود. کاشت متقارن گیاهان، استفاده هوشمندانه از سایه طاق‌ها و درختان، و بهره‌گیری از عطر گیاهانی چون یاس و رز، تجربه‌ای چندحسی و بهشتی را رقم می‌زند.

باغ‌های هنری و مفهومی: تلفیق طبیعت و اندیشه

برخی باغ‌ها فراتر از یک فضای سبز زیبا هستند و به عنوان یک اثر هنری یا یک بیانیه فلسفی طراحی شده‌اند.

• باغ کلود مونه در ژیورنی (Claude Monet's Garden at Giverny)، فرانسه: پالت زنده یک نقاش: این باغ که توسط نقاش مشهور امپرسیونیست، کلود مونه، خلق شد، تجسم زنده اصول امپرسیونیسم و به گفته خود او «زیباترین اثر هنری‌اش» است. مونه که یک باغبان پرشور بود، این فضا را به عنوان یک استودیوی باز و پالت زنده برای آزمودن ایده‌های هنری خود طراحی کرد.

  • تقسیم‌بندی باغ: باغ به دو بخش اصلی تقسیم می‌شود :
    1. کلوس نورماند (Le Clos Normand): این باغ گل که در مقابل خانه قرار دارد، با کنار گذاشتن چیدمان‌های رسمی، گل‌ها را بر اساس رنگ و بافت در کنار هم می‌کاشت تا بستری رنگارنگ و پر از زندگی خلق کند.
    2. باغ آبی ژاپنی (Le Jardin d'Eau): مونه در سال 1893 با الهام از هنر ژاپن، این بخش را با منحرف کردن شاخه‌ای از رودخانه ساخت. او یک پل چوبی به سبک ژاپنی بر روی برکه ساخت که با گل ویستریا پوشیده شده بود و گونه‌های مختلفی از نیلوفرهای آبی را در آن کاشت.
  • الهام‌بخش «نیلوفرهای آبی»: این باغ، به ویژه باغ آبی، به منبع الهام اصلی برای مجموعه مشهور «نیلوفرهای آبی» (Les Nymphéas) تبدیل شد. مونه مجذوب بازتاب نور و ابرها بر سطح آب بود و سال‌های پایانی عمر خود را وقف ثبت تأثیرات متغیر نور و اتمسفر در این برکه کرد. برای او، خلق باغ و نقاشی کردن آن، دو روی یک سکه و بخشی جدایی‌ناپذیر از فرآیند هنری‌اش بودند.

• باغ ماژورل (Jardin Majorelle)، مراکش: این باغ گیاه‌شناسی در مراکش، نزدیک به 40 سال توسط نقاش فرانسوی، ژاک ماژورل، ساخته شد. شهرت اصلی این باغ به دلیل ویلای آبی‌رنگ خیره‌کننده‌ای است که در مرکز آن قرار دارد و تضاد رنگی زیبایی با گیاهان سرسبز و کاکتوس‌های مجموعه ایجاد می‌کند.

• باغ تأمل کیهانی (Garden of Cosmic Speculation)، اسکاتلند: این باغ منحصربه‌فرد که توسط چارلز جنکز، معمار و نظریه‌پرداز، طراحی شده، از علم، ریاضیات و کیهان‌شناسی الهام گرفته است. در این باغ، فرم‌های زمینی، دریاچه‌ها و مجسمه‌ها، مفاهیمی مانند سیاه‌چاله‌ها و فراکتال‌ها را به تصویر می‌کشند و بیننده را به تفکر درباره ماهیت جهان وامی‌دارند. این باغ خصوصی تنها یک روز در سال برای بازدید عموم باز می‌شود.

• باغ شنی در ریوآن-جی (Ryoan-ji)، ژاپن: این باغ که در کیوتو واقع شده و در حدود سال 1450 میلادی ساخته شد، یکی از مشهورترین نمونه‌های باغ خشک یا «کارِسانسویی» (Karesansui) در مکتب ذن بودایی است. این باغ مستطیل شکل، فضایی برای مراقبه و درون‌نگری فراهم می‌کند و هیچ درختی در آن وجود ندارد.

  • فلسفه طراحی: این باغ از پانزده سنگ با اندازه‌های مختلف تشکیل شده که در بستری از شن سفید قرار گرفته‌اند. شن‌ها که هر روز توسط راهبان با دقت شانه زده می‌شوند، نماد آب، اقیانوس یا پوچی (خلاء) هستند. سنگ‌ها نیز به عنوان نمادی از کوه‌ها، جزایر ژاپن یا حتی یک ببر ماده به همراه توله‌هایش تفسیر شده‌اند. راز اصلی باغ در چیدمان سنگ‌ها نهفته است؛ از هر زاویه‌ای که به باغ نگریسته شود، تنها چهارده سنگ قابل مشاهده است. گفته می‌شود سنگ پانزدهم تنها زمانی "دیده" می‌شود که فرد به روشنگری ذهنی دست یابد. این طراحی مینیمالیستی، بیننده را به تأمل و یافتن آرامش درونی هدایت می‌کند.

باغ‌های گیاه‌شناسی و آینده‌نگر: گنجینه‌هایی از تنوع زیستی و فناوری

این باغ‌ها مراکز مهمی برای تحقیقات علمی، حفاظت از گونه‌های گیاهی، آموزش عمومی و نمایش آینده معماری پایدار هستند.

• باغ‌های گیاه‌شناسی سلطنتی کیو (Royal Botanic Gardens, Kew)، انگلستان: این باغ که در سال 2003 در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد، یکی از مهم‌ترین مراکز تحقیقات گیاه‌شناسی در جهان است. این مجموعه که در سال 1759 تأسیس و در 1840 به یک باغ ملی تبدیل شد، امروزه "بزرگترین و متنوع‌ترین مجموعه گیاهی و قارچ‌شناسی جهان" را در خود جای داده است. کیو با بیش از 650 دانشمند، هرباریومی با 8.5 میلیون نمونه گیاهی و کتابخانه‌ای با 750 هزار جلد کتاب، نقشی حیاتی در حفاظت از تنوع زیستی و نگهداری از گونه‌های نادر ایفا می‌کند.

  • جاذبه‌های معماری: این باغ به خاطر گلخانه‌های ویکتوریایی نمادین خود شهرت دارد. «خانه نخل» (Palm House) یک سازه شیشه‌ای و آهنی برای نگهداری گیاهان گرمسیری است. «خانه معتدل» (Temperate House)، بزرگترین گلخانه ویکتوریایی جهان، میزبان 1500 گونه گیاهی از مناطق معتدل است که برخی از آن‌ها در طبیعت منقرض شده‌اند.

• باغ‌های خلیج (Gardens by the Bay)، سنگاپور: این باغ مدرن و آینده‌نگر با مساحت 101 هکتار، نمادی از چشم‌انداز سنگاپور برای تبدیل شدن به «شهری در یک باغ» است. این پروژه که در سال 2012 افتتاح شد، نمونه‌ای برجسته از معماری پایدار و طراحی سبز شهری است.

  • بیشه ابردرختان (Supertree Grove): این بخش شامل 18 سازه نمادین به شکل درخت با ارتفاع 25 تا 50 متر است که به عنوان باغ‌های عمودی عمل می‌کنند. این سازه‌ها میزبان بیش از 200 گونه گیاهی هستند و به فناوری‌های پایداری مانند سلول‌های خورشیدی برای تولید انرژی و سیستم جمع‌آوری آب باران مجهزند. یک گذرگاه هوایی (OCBC Skyway) در ارتفاع 22 متری، دو ابردرخت را به هم متصل می‌کند و منظره‌ای پانوراما از باغ ارائه می‌دهد.
  • جنگل ابر (Cloud Forest): این گلخانه، محیط زیست خنک و مرطوب کوهستان‌های استوایی را شبیه‌سازی می‌کند و میزبان یک کوه 35 متری و بلندترین آبشار مصنوعی سرپوشیده جهان است.
  • گنبد گل (Flower Dome): این سازه که بزرگترین گلخانه شیشه‌ای جهان است، اقلیم خنک و خشک مدیترانه‌ای را بازسازی می‌کند و میزبان گیاهانی مانند درختان بائوباب و نمایشگاه‌های گل فصلی است.
  • فناوری پایدار: این مجموعه به عنوان یک اکوسیستم پایدار طراحی شده است؛ زباله‌های باغی برای تولید انرژی و خنک‌سازی گنبدها سوزانده می‌شوند که این امر نیاز به منابع خارجی را کاهش می‌دهد.

• باغ ملی گیاهی کرستن‌بوش (Kirstenbosch)، آفریقای جنوبی: این باغ زیبا که در دامنه‌های کوه تیبل در کیپ‌تاون قرار دارد، به طور ویژه بر حفاظت و نمایش گیاهان بومی آفریقای جنوبی تمرکز دارد. مسیرهای پیاده‌روی متعددی بازدیدکنندگان را از میان باغ به مناطق طبیعی‌تر و حیات وحش اطراف هدایت می‌کنند.

خلاصه

جهان ما میزبان باغ‌های شگفت‌انگیزی است که هر یک داستان و هویت خاص خود را دارند. از جشنواره رنگارنگ لاله‌ها در کوکنهوف هلند که ریشه در تاریخ قرن پانزدهمی دارد، گرفته تا طراحی متقارن و باشکوه باغ‌های ورسای با کانال بزرگ و نارنجستان نمادینش، هر باغ تجربه‌ای منحصربه‌فرد ارائه می‌دهد. باغ بوچارت در کانادا به طرز شگفت‌انگیزی نشان می‌دهد که چگونه می‌توان یک معدن سنگ آهک متروک را به بهشتی سرسبز و پربازدید تبدیل کرد. باغ گرمسیری نانگ نوچ در تایلند، که از یک مزرعه میوه به یک جاذبه جهانی تبدیل شده، با تلفیق سبک‌های طراحی اروپایی و فرهنگ تایلندی، مجموعه‌های گیاهی نادر و نمایش‌های فرهنگی، بازدیدکنندگان را مجذوب خود می‌کند. در همین حال، باغ‌های گیاه‌شناسی کیو در لندن، نه تنها یک جاذبه زیبا با گلخانه‌های تاریخی است، بلکه یک مرکز علمی پیشرو در جهان برای حفاظت از تنوع زیستی گیاهان به شمار می‌رود.

باغ‌های تاریخی مانند الحمرا در اسپانیا و ویلا دِسته در ایتالیا، بازدیدکنندگان را به سفری در زمان می‌برند؛ الحمرا با استفاده استادانه از آب، سایه و تقارن، تصویری زمینی از بهشت اسلامی را به نمایش می‌گذارد، در حالی که ویلا دِسته با مهندسی شگفت‌انگیز آب و فواره‌های نمادینش، اوج هنر رنسانس را به نمایش می‌گذارد و الگویی برای باغ‌های اروپایی شد. از سوی دیگر، باغ‌های هنری مانند باغ مونه در ژیورنی که به عنوان پالت زنده این نقاش برای خلق شاهکار «نیلوفرهای آبی» عمل می‌کرد، و باغ شنی ریوآن-جی در ژاپن با طراحی مینیمالیستی خود برای مراقبه، ارتباط عمیق میان هنر، فلسفه و طبیعت را به نمایش می‌گذارند. در نهایت، باغ‌های آینده‌نگر مانند باغ‌های خلیج در سنگاپور با ابردرختان نمادین و اکوسیستم پایدار خود، نشان‌دهنده همزیستی موفق معماری مدرن و طبیعت هستند. این باغ‌ها نه تنها مکان‌هایی برای لذت بردن از زیبایی‌های بصری هستند، بلکه به عنوان گنجینه‌های فرهنگی و طبیعی ارزشمندی برای نسل‌های آینده باقی خواهند ماند.